معاون دادستان اراک گفت: بر اساس حکم دادستاني و در راستاي حفظ سلامت مردم اراک روزانه پنج ديگ از ديگهاي کارگاه احياي قديم شرکت ايرالکو تعطيل ميشود.
محمدرضا رحمتي در جمع خبرنگاران افزود: بر اساس قانون کسي حق ندارد سلامتي مردم و افراد جامعه را به خطر انداخته و آنان را تهديد کند، چرا که حق حيات و تنفس هواي سالم از اساسيترين حقوق مردم است و سلامت مردم نبايد فداي فعاليتهاي اقتصادي شود که در اين راستا دادستاني با صدور حکم تعطيلي تدريجي ديگهاي کارگاه احياي قديم شرکت ايرالکو نسبت به رفع خطر و آلودگي هواي اراک اقدام کرده است.
وي اضافه کرد: دادستاني به عنوان مدعيالعموم بر حسب ماده سه قانون اصلاح قانون دادگاههاي عمومي و انقلاب در راستاي حفظ حقوق عمومي و صيانت از حقوق شهروندان بر اساس گزارشهاي سازمان حفاظت محيط زيست که براساس تبصره يک ماده 688 قانون مجازات اسلامي به عنوان تنها مرجع اظهار نظرکننده و گزارشدهنده منابع آلودگي شناخته ميشود، نسبت به صدور اين حکم اقدام کرده است.
معاون دادستان اراک با اشاره به سابقه 17 ساله شرکت ايرالکو در آلودهکردن هواي اراک اظهار داشت: بر اساس سوابق و مستندات موجود، از سال 1371 سازمان حفاظت محيط زيست با ارسال گزارشهايي به دستگاه قضايي در خصوص به آلايندگي شرکت آلومينيومسازي اراکاعلام جرم کرده و در همان زمان نيز موضوع به مديران وقت شرکت ايرالکو براي اصلاح فرايند توليد در اين کارخانه اعلام شد.
رحمتي خاطرنشان کرد: دادستاني بر اساس قانون و حسب رعايت مصالح صنايع و کارگران با مهلتدادن به شرکت ايرالکو بستر را براي اصلاح روند توليد و رفع آلودگيهاي ناشي از اين کارخانه فراهم کرد، اما به دليل بيتوجهي به اين موضوع روند رسيدگي به وضعيت کارخانه ايرالکو 17 سال به طول انجاميد.
معاون دادستان اراک و مسئول رسيدگي به اين پرونده تاکيد کرد: با وجود مساعدتهاي متعدد دستگاه قضايي با شرکت ايرالکو، نه تنها اقدامي از سوي اين شرکت در راستاي رفع و کاهش آلودگي در اين شرکت به انجام نرسيده بلکه اين شرکت فعاليتهاي خود را گسترش داد که اين توسعه بدون در نظر گرفتن تعهدات قبلي مبني بر کاهش آلايندگي در اين واحد بوده است.
وي با اشاره به مصوبات سفر دولت به استان مرکزي و مصوبه هيئت دولت در مورد شرکت ايرالکو گفت: بر اساس بند 9 مصوبه شماره 97853/40652 مورخه 16 مهر ماه سال گذشته طرح احداث کارخانه آلومينيومسازي جديد با سيستم فيلتر شده به تصويب رسيده و مقرر شد در اين راستا با به بهرهبرداري رسيدن کارخانه جديد کارخانه قديم از مدار بهرهبرداري خارج شود.
به گفته وي، با وجود به بهرهبرداري رسيدن کارخانه جديد ايرالکو با فناوريهاي پيشرفته کارگاههاي قديم احياي اين کارخانه که منشا آلودگي هستند، همچنان به کار خود ادامه ميدهند و ميزان آلودگي نه تنها کاهش نيافته بلکه بيش از گذشته نيز شده است.
معاون دادستان اراک با بيان اينکه بر اساس گزارش سازمان محيط زيست در هر ساعت حجم بالايي از آلايندگي ايرالکو وارد هواي شهر اراک ميشود، خاطرنشان کرد: در هر ساعت 5/2 ميليون مترمعکب انواع گازها و ذرات
آلايندهاي چون آلومينا، بخارات قير، منوکسيدکربن، دي اکسيدکربن و ترکيبات مسمومکننده فلورايد توسط اين کارخانه در هواي شهر اراک منتشر ميشود که برخي از اين آلودگيها بر اساس نظرکارشناسان محيط زيست بيش از دو برابر حد مجاز است.
رحمتي با بيان اينکه آلودگيهاي اين کارخانه در شهر اراک عوارض بسياري براي مردم و محيط طبيعي در بر دارد، عنوان داشت: آلودگيهاي شديد آب، خاک، پوشش گياهي و تغيرات ژنتيکي بر روي گياهان و نيز تاثير منفي بر روي انسانها و احشام از جمله عوارضي است که آلودگيهاي اين کارخانه بر محيط زيست و انسانها دارد.
وي اظهار داشت: بر اساس اصل 50 قانون اساسي و مواد 2، 14، 15، 16 و 18 قانون نحوه جلوگيري از آلودگي هوا و مواد 9، 11 و 12 قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست حکم تعطيلي ديگهاي کارگاه احياي قديمي شرکت ايرالکو صادر و به صورت تدريجي در مدت پنج ماه اجرا ميشود.
معاون دادستان اراک يادآور شد: بر اساس حکمهاي صادر شده در سوم مرداد ماه جاري مقرر بود به صورت دفعي نسبت به تعطيلي 70 ديگ اقدام شود که شرکت ايرالکو با ارسال نامهاي درخواست کرد تعطيلي اين تعداد ديگ به صورت تدريجي به انجام برسد که دادستاني ضمن موافقت با اين درخواست دستور داده است که روزانه پنج ديگ از کارگاه قديمي شرکت ايرالکو به صورت مستمر تعطيل و تا 27 مرداد ماه کلخط دو ايرالکو و تا پايان آبان ماه کل کارگاه احياي قديمي شرکت آلومينيومسازي بر چيده شود.
رحمتي با اشاره به اينکه کارخانه ايرالکو براي تعطيلکردن هر 5 ديگ 24 ساعت زمان درخواست کرده است، گفت: دادستاني براي جلوگيري از هرگونه شبهه در اجراي اين حکم با درخواست 24 ساعت زمان براي تعطيل کردن هر پنج ديگ موافقت کرده است و از تاريخ ششم مرداد ماه روزانه پنج ديگ در راستاي حکم دادستاني تعطيل و محيط زيست گزارش روزانه آن را به مسئولان ارائه کردهاند.
وي با بيان اينکه برخي در تلاشند تا از اجراي اين حکم به دليل ملازمه آن با فعاليتهاي اقتصادي جلوگيري کنند، بيان داشت: در گذشته بارها براي جلوگيري از بروز مشکل در اجراي اين حکم به واسطه مشکلات کارگري در اين شرکت به مديران ايرالکو فرصت داده شده بود تا با برنامهريزي اين مسئله را به حداقل برسانند، اما به دليل بيتوجهي آنان به اين موضوع مسائل و مشکلات کارگران بايد از سوي مديران اين کارخانه پاسخ داده شود.
وي بر ضرورت حفظ اشتغال در اين واحد صنعتي اشاره و با تاکيد بر اينکه با تعطيل شدن ديگهاي کارگاه احياي قديمي شرکت ايرالکو نبايد حتي يک کارگر اين شرکت از کار بيکار شود، اضافه کرد: شکايت از ايرالکو 17 سال سابقه دارد و در اين مدت بسياري از کارکنان آن بازنشسته شده و يا به کارگاه جديد منتقل شدهاند و نبايد با مستمسک قرار دادن اشتغال در اين واحد آلودگي هوا را مورد بياعتنايي قرار داد.
معاون دادستان اراک اظهار داشت: مسئولان شرکت ايرالکو بايد نسبت به تامين اشتغال براي کارگران اين واحد متعهد باشند و در صورتي که حتي يک کارگر اين واحد با توجيه اينکه ديگها تعطيل شده است از کار بيکار شود در اين صورت براساس ضوابط قانون کار و مستندات قانون از حقوق کارگران دفاع ميکنيم.
وي از نبود اراده براي عملي کردن تعهدات قانوني اين شرکت در راستاي کاهش آلودگي هواي اراک انتقاد کرد و افزود: تعطيلي ديگهاي قديمي کارگاه احياي ايرالکو خواست مردم، نمايندگان مجلس، مسئولان سياسي و قضايي است و در اين زمينه دادستاني به عنوان نماينده مدعيالعموم نسبت به رفع آلودگي در اين واحد اقدام ميکند.
مديرکل حفاظت محيط زيست استان مرکزي نیز. بيان داشت: تاکنون 183 ديگ از 700 ديگ خطوط پنجگانه توليد ايرالکو تعطيل شده و با برنامه زمانبندي اعلام شده در حکم جديد تا پايان آبان ماه جاري بايد کل پنج خط از مدار توليد خارج شود.
مديرکل حفاظت محيط زيست استان مرکزي به سفر دولت به استان مرکزي و مصوبات آن در مورد شرکت ايرالکو اشاره و خاطرنشان کرد: در اين سفر مقرر شد کارگاه قديمي احياي شرکت آلومينيومسازي اراک تا پايان خرداد ماه سال گذشته جمعآوري شود، ولي با درخواست مهلت از سوي مديران کارخانه مقرر شد اين اقدام تا پايان همان سال به انجام برسد و کارگاه آندسازي اين شرکت در محلي به غير از مکان کنوني احداث شود.
وي اضافه کرد: يکي از شروط اصلي دولت براي پرداخت تسهيلات به اين شرکت استفاده از تکنولوژيهاي روز و پيشرفته در اجراي طرح جديد است و همزمان با احداث واحد جديد واحد قديمي بايد از مدار خارج ميشد که اين کارخانه به تعهد خود در خارج کردن کارگاههاي قديمي از مدار بيتوجهي کرده است.
جلالوندي با بيان اينکه به دليل آلودگي هواي اراک و قرار داشتن نام اين شهر در صدر ليست هفت شهر آلوده کشور طرحي در دولت براي کاهش آلودگي هوا به تصويب رسيده است، بيان داشت: در سال 86 در کميسيون زيربنايي دولت طرح جامع کاهش آلودگي هواي اراک مطرح و مقرر شد در شعاع 30 کيلومتري از اين شهر صنعت جديدي ايجاد نشود که اين موضوع نشان از حساسيت بالاي مسئولان براي رفع آلودگي هواي اراک دارد.
وي با بيان اينکه مديران ايرالکو مدعي آن هستند که قادرند کارگاه قديمي اين شرکت را فيلتراسيون کرده و آلودگي آن را کنترل کنند با رد اين ادعا گفت: اگر مسئولان ايرالکو ميتوانستند آلودگي ناشي از اين کارگاهها را کنترل کنند نياز به سرمايهگذاري چند ميليارد توماني براي احداث واحد جديد نبود و اين ادعاها تنها با هدف خريد زمان و فعال نگه داشتن کارخانه قديمي ايرالکو مطرح ميشوند و هرگز جنبه اجرايي نخواهد يافت.
مديرکل حفاظت محيط زيست استان مرکزي با اشاره به اينکه هر بار مباحث مربوط به رعايت مقررات زيست محيطي در اين شرکت مطرح ميشود مديران ايرالکو اقدام به فرافکني در اجراي تعهدات خود ميکنند، اظهار داشت: وزارت صنايع و ايرالکو متعهد هستند که با راهاندازي کارخانه جديد تعدادي از نيروهاي خود را بازنشسته، عدهاي را بازخريد، کارگران شاغل در واحد قديمي را به واحد جديد انتقال داده و مابقي افراد را در واحدهاي پايين دستي صنعت آلومنيوم مشغول به کار کند که متاسفانه در اين زمينه اقدامي صورت نگرفته که تبعات ناشي از اين بيتوجهي بر عهده مسئولان اين شرکت است.
به گفته وي، براي جلوگيري از وارد شدن ضرر اقتصادي به کشور مقرر شد با افزايش ظرفيت توليد در آلومينيوم المهدي به صورت فازبندي شده ديگهاي توليدي در کارگاه قديمي شرکت ايرالکو نيز متناسب با افزايش ظرفيت در المهدي از مدار بهرهبرداري خارج شود تا به اقتصاد و صنعت توليد آلومنيوم در کشور ضربهاي وارد نشود.
مديرکل حفاظت محيط زيست استان مرکزي با بيان اينکه محيط زيست اهداف اقتصادي در راستاي وظايف خود ندارد، تاکيد کرد: هيچ مسئله اقتصادي در کشور نميتواند مهمتر از سلامتي و آسايش مردم باشد و در اين زمينه محيط زيست مصالح اقتصادي را فداي سلامتي مردم نخواهد کرد.
جلالوندي قرار داشتن نام اراک در ليست شهرهاي آلوده را سبب شرمندگي و سرافکندگي دانست و گفت: محيط زيست در اجراي وظايف خود همواره همه مسائل و تبعات ناشي از
تصميمهاي خود را در نظر گرفته و بدون در نظر گفتن شرايط نسبت به اجراي امور اقدام نميکند که در اين زمينه نيز با مسئولان قضايي که اهتمام ويژهاي به رعايت قانون در دو سال اخير داشتهاند، هماهنگي کامل داشته است.
مديرکل حفاظت محيط زيست استان مرکزي با بيان اينکه روند طي شده براي دخالت دستگاه قضايي در تعطيل کردن واحدهاي آلاينده ايرالکو خواست نهايي مسئولان اين سازمان نبوده است، افزود: علاقهمند بوديم مسئولان ايرالکو با در نظر گرفتن حقوق مردم اراک خود در تعطيل کردن و بهسازي اين کارخانه اقدام ميکردند و محيط زيست تنها ناظر بر انجام آن ميشد، ولي در نهايت اين سازمان براي حفظ سلامتي مردم با کمک از دستگاه قضايي نسبت به تعطيل کردن اين واحدها اقدام کرده است.
وي به ميزان آلايندگيهاي توليد شده در کارخانه ايرالکو اشاره کرد و بيان داشت: بر اساس ارزيابيهاي صورت گرفته کارخانه ايرالکو 700 ديگ در کارگاه احيا دارد که اين در مجموع 85 درصد آلودگي در اين واحد در اين کارگاه، 12 درصد در کارگاه آندسازي و 3 درصد نيز مربوط به ديگهاي پخت آند در واحدهاي قديم و جديد است.
به گفته وي، شرکت ايرالکو با فيلتر کردن تنها 15 درصد از کارخانه مدعي است که قادر است کارگاه احياي قديمي اين شرکت را فيلتر کند در حالي که بر اساس مستندات موجود اين اقدام عملي نيست و تمام بحث محيط زيست استان نيز در مورد همين کارگاه و آلايندگي 85 درصدي اين بخش است که تنها با بر چيده شدن آن به پايان ميرسد.
جلالوندي به بررسيها و نتايج کار کارشناسي صورت گرفته در زمينه تاثير آلايندگيهاي اين شرکت بر مردم اراک و نواحي اطراف آن پرداخت و بيان داشت: با تحقيقات صورت گرفته در شعاعهاي مختلف از کارخانه مشخص شد ميزان آلايندگي ناشي از فلورايد که شاخص اصلي آلودگي در صنعت آلومنيوم است در نواحي نزديک به ايرالکو بسيار بالا و در فاصله 25 کيلومتري از آن بيش از حد مجاز است به گونهاي که در بررسي از 32 روستاي اطراف اراک برخي از ساکنان روستاها به بيماري فلورائيزم که از عوارض ناشي از آلودگيهاي صنعت آلومينيوم است، مبتلا شدهاند.
وي خاطرنشان کرد: کارگاه آندسازي قديم ايرالکو نيز بين 60 تا 180 مترمکعب در ساعت گاز خروجي از دودکش دارد که بخش مهمي از آن بخارهاي کک و ذرات معلق شيميايي دارد که منشا بسياري از بيماريها است.
مديرکل حفاظت محيط زيست استان مرکزي تصريح کرد: بخارهاي قير با ترکيبات حلقوي خطرناک يکي ديگر از آلايندههايي است که در خروجي اين کارگاه وجود دارد.
جلالوندي با اشاره به مصوبه دولت نهم مبني بر تعطيلي ايرالکوي قديم همزمان با راهاندازي کارخانه جديد و تاکيد بر انتقال سريع کارگاه آندسازي به شعاع مناسب شهر اراک عنوان داشت: تاکنون چهارنقطه براي انتقال آندسازي پيشنهاد شده که موافقت کتبي همه آنها اعلام شده است.
وي با تاکيد برلزوم تسريع عمليات اجرايي طرح آندسازي در خارج محدوده شهري اظهار داشت: فعاليت واحد آندسازي فعلي در محدوده شهري اراک پذيرفتني نيست.